Friday, 20 January 2017

TRUMP "ĐẢO LỘN MỌI THỨ" TRƯỚC KHI VÀO TÒA BẠCH ỐC (Người Việt Online)




January 19, 2017

WASHINGTON, DC (AP) – Ông Donald Trump bước vào Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Sáu cũng với một phong cách giống như khi ông tiến vào cuộc tranh cử tổng thống: ương ngạnh, bất chấp những gì gọi là tiêu chuẩn, không bị ràng buộc bởi các “truyền thống,” và cực kỳ tự tin vào hướng đi của mình.

Trong 10 tuần lễ kể từ chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử và trở thành tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, ông Trump vi phạm nghi thức ngoại giao có từ nhiều thập niên, tạo ra chấn động trong thành phần lãnh đạo các công ty ở Mỹ, thách đố các luật lệ lâu đời về liêm chính và tiếp tục cách hành xử hung hãn, “ăn miếng trả miếng,” sẵn sàng đích thân đánh ngược trở lại mỗi khi nghĩ rằng mình bị chê bai – bằng cách dùng Twitter hay qua lời phát biểu trước công chúng.

Các vị tổng thống trước thường hay diễn tả việc lần đầu bước vào Văn Phòng Bầu Dục (Oval Office) là cảm giác khiến họ phải có sự khiêm cung, một điều làm họ ngay lập tức cảm thấy sự quan trọng trong nhiệm vụ mới – là người bảo vệ nền dân chủ Mỹ. Ông Donald Trump trong phần lớn thời gian chuyển tiếp cho người ta thấy rõ là ông nhìn mọi sự khác hẳn: thay vì phải điều chỉnh để phù hợp với tổng thống chế, chính nơi này phải thay đổi để phù hợp với ông.

“Người ta nói rằng việc triệu tập các nhà lãnh đạo đại doanh nghiệp không phù hợp với cương vị của một tổng thống,” ông Trump tuyên bố trước đám đông ở thành phố Indianapolis, tiểu bang Indiana, hồi Tháng Mười Hai, sau khi thương thảo với một công ty chế tạo máy điều hòa không khí để giữ công việc trong tiểu bang, một phương cách mà nhiều kinh tế gia cho rằng không thể cứ tiến hành trong chính sách kinh tế quốc gia.

“Tôi nghĩ rằng điều này chứng tỏ rõ ràng cương vị tổng thống,” ông Trump tuyên bố. “Và nếu điều này không đúng như vậy thì cũng không sao. Bởi vì tôi thích làm như vậy.”

Ngay cả trước khi tuyên thệ nhậm chức, ông Trump có nhiều hành động thay đổi bản chất của tổng thống chế Mỹ, phá vỡ các nguyên tắc đã có và khiến các nhà lãnh đạo khác của thế giới tự do phải bàng hoàng vì cách hành xử không giống theo sự trông đợi của họ.

Các cố vấn của ông Trump cho hay nhà tỷ phú ngành địa ốc và cũng là ngôi sao chương trình truyền hình thực tế (reality TV) này hiểu rất rõ tầm vóc lịch sử của công việc mới ông sắp nhận. Ông nói với những người quen biết rằng ông dựa vào những ước vọng của cả Ronald Reagan, ở đảng Cộng Hòa, và John F. Kennedy, ở đảng Dân Chủ. Ông có ý định sẽ ngủ đêm đầu tiên ở Tòa Bạch Ốc trong căn phòng ngủ Lincoln Bedroom, căn phòng từng là nơi làm việc của Tổng Thống Abraham Lincoln trước đây, theo một số người từng dùng bữa tối với ông ở Florida mới đây.

Tuy nhiên, ông Trump cũng tự coi mình là một tổng thống thuộc hạng “sui generis” có cá thể riêng biệt, chẳng nợ nần ai về sự thành đạt của mình và cũng chẳng dựa theo khuôn mẫu của bất cứ tổng thống nào trước ông.

Ông Trump nói rằng, ông chẳng đọc sách tiểu sử của cựu tổng thống nào. Khi được hỏi ai là người hùng của ông, ông Trump nhắc tới cha của mình, nhưng rồi sau đó trả lời rằng ông “không thích khái niệm người hùng.”

Sử gia Douglas Brinkley, người vừa có bữa tối thời gian gần đây với ông Trump và các thực khách khác ở hội quán do ông Trump làm chủ tại South Florida, nói rằng: “Tôi không nghĩ ông Trump hiểu biết nhiều về lịch sử của Tòa Bạch Ốc. Khi bạn không hiểu lịch sử của mình, bạn sẽ khó mà hoàn toàn tôn trọng truyền thống.”

Ông Brinkley nói thêm: “Đây không phải là người thích khoe là đã đọc bao nhiêu cuốn sách về tiểu sử các nhân vật lịch sử. Đây là người sẽ khoa trương rằng đây là một sự kiện vĩ đại và ông là người điều khiển mọi chuyện.”

Và thái độ này cũng là điều tạo sự hứng khởi trong những người ủng hộ ông Trump, khi họ bỏ phiếu cho ông với mong muốn là sẽ có sự thay đổi về điều mà họ coi là chính quyền liên bang thối nát, không đáp ứng nguyện vọng dân chúng, trong “bãi sình lầy” ở Washington.

“Tôi không muốn ông thay đổi,” theo lời ông Brad Zaun, thượng nghị sĩ tiểu bang Iowa, một trong những người ủng hộ ông Donald Trump ngay từ lúc đầu. “Một trong những lý do tôi ủng hộ ông là vì ông nói thẳng vấn đề, không vòng vo. Ông không nói theo cách của các chính trị gia thường thấy.”

Ông Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử nhờ vào thái độ này, nhưng ông chưa đạt được sự ủng hộ của toàn thể nước Mỹ. Chiến thắng của ông với 304 phiếu của Cử Tri Đoàn (Electoral College) có phần nào bị ảnh hưởng bởi thực tế là bà Hillary Clinton giành được nhiều hơn ông tới gần 3 triệu lá phiếu phổ thông.

Các cuộc biểu tình phản kháng dự trù diễn ra một ngày sau lễ nhậm chức có thể lôi kéo nhiều người tới Washington, DC, hơn là các buổi lễ chính thức của ông.

Kết quả các cuộc thăm dò tuần qua cho thấy ông Trump chuẩn bị vào Tòa Bạch Ốc với sự ủng hộ thấp nhất của dân chúng Mỹ dành cho tân tổng thống từ bốn thập niên qua. Phía người theo đảng Dân Chủ tiếp tục mạnh mẽ chống đối ông, người thuộc thành phần độc lập không bày tỏ sự ủng hộ ông, và ngay cả phía người theo đảng Cộng Hòa cũng không còn hào hứng như trước, theo kết quả các cuộc thăm dò.

Trong phản ứng thường thấy đối với kết quả các cuộc thăm dò có tính cách bất lợi, ông Trump gửi tweet hôm Thứ Ba, gọi đây là “thủ đoạn gian lận.”

Và những bản tweet này chính là điều gây lo ngại cho các chuyên gia về chính quyền, các nhà lập pháp cùng là những thành phần khác, những người cho rằng truyền thống của tổng thống chế ở quốc gia này là bảo vệ nền dân chủ Mỹ.

“Tuy có một số trường hợp ngoại lệ, chúng ta từ trước tới nay vẫn có một nền văn hóa chính trị trong đó các tổng thống phần lớn tôn trọng những luật bất thành văn để giúp nền dân chủ cũng như pháp quyền được phát triển,” theo lời ông Brendan Nyhan, một giáo sư về chính quyền ở đại học Darthmouth College. “Điều đáng lưu ý về ông Trump là ông bất chấp các quy tắc ứng xử trước đây vẫn được cả hai đảng tôn trọng trong đời sống hàng ngày. Ông đặt ra sự nghi ngờ về những điều mà trước đây không ai có sự thắc mắc.”

Kể từ khi đắc cử, ông Trump tấn công đủ mọi người, từ các tài tử ở Hollywood, các nhà tranh đấu dân quyền lão thành, cũng như các đối thủ chính trị của mình. Ông làm thay đổi thị trường chứng khoán bằng cách tấn công một số công ty, trong khi khen ngợi một số công ty khác.

Ông bày tỏ sự nghi ngờ về sự chính thống của một số cơ chế Mỹ – trong khi tỏ ra tin tưởng vào lời nói của Tổng Thống Nga Vladimir Putin hơn là các cơ quan tình báo Mỹ, vốn sẽ làm việc dưới quyền chỉ huy của ông, cũng như có cự cãi cá nhân với các nhà báo trong khi tấn công giới truyền thông và nói cuộc bầu cử là “gian lận,” dù rằng chính kết quả này đưa ông vào Tòa Bạch Ốc.

Ông cũng đả kích giới lãnh đạo của các quốc gia là đồng minh lâu đời của Mỹ khi đặt vấn đề về tổ chức quốc tế được thành lập sau Thế Chiến 2, vốn giúp chiến thắng Chiến Tranh Lạnh và duy trì hòa bình ở Âu Châu từ nhiều thế hệ nay.

Đối với những người ủng hộ ông Trump, lối “đánh xả láng” này chính là lý do tại sao họ bỏ phiếu cho ông. Nhưng đối với những người khác trong nước Mỹ, đây là phong cách lãnh đạo mà họ từng nhìn thấy và sẽ khiến người ta lo sợ.

Họ nêu lên trường hợp tiểu bang Maine, nơi một thống đốc có phong cách giống như ông Trump đang tạo ra nhiều tranh cãi trong chính quyền tiểu bang với các lời phát biểu bị coi là có tính cách xúc phạm, mối quan hệ đối chọi và không tôn trọng Quốc Hội tiểu bang, để cảnh cáo rằng đây là điều nước Mỹ có thể sẽ gặp phải, với chính phủ Trump.

Ông Lance Dutson, một chiến lược gia đảng Cộng Hòa, người từng giúp Thống Đốc Paul LePage đắc cử trước khi đứng về phía chống đối ông, nói rằng: “Điều tôi lo ngại là sẽ xảy ra tình trạng tương tự ở cấp quốc gia như những gì chúng ta nhìn thấy nơi đây – đó là sự ‘kiểm soát và cân bằng’ (checks and balances) mà chúng ta vẫn coi là điều tự nhiên, sẽ bị mất đi.”

Trong lúc đó, có các chỉ dấu cho thấy hành động của ông Trump cũng làm thay đổi truyền thống của chính phủ ở Washington, tạo sự dễ dàng cho các nhà lập pháp cũng như các giới chức khác để không phải tôn trọng những cách hành xử lâu đời trong chính trị liên bang Mỹ.

Hơn 50 dân biểu thuộc đảng Dân Chủ tại Hạ Viện Mỹ dự trù tẩy chay buổi lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Trump, một hành động chưa từng thấy khi phá vỡ truyền thống của cả hai đảng là đón mừng sự chuyển tiếp quyền lực trong ôn hòa của nước Mỹ. Trước đây, tuy có nhiều người phía đảng Dân Chủ không hài lòng với kết quả của cuộc bầu cử năm 2000, trong đó Tổng Thống George W. Bush đánh bại ông Al Gore sau các cuộc tái kiểm phiếu và phán quyết của Tối Cao Pháp Viện, nói chung, họ đều tham dự lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Bush.

Những người biết về ông Trump nói rằng nhà tỷ phú này thích đi ngược lại các trông đợi từ các thành phần lão làng, dù là thương mại hay chánh trị, ngay cả trong khi ông mong muốn có sự đón nhận của giới này ở cả New York và Washington.

Ông Michael D’Antonio, người viết cuốn sách tiểu sử “Never Enough” về ông Trump, nói rằng ông Trump cũng giống như một người ở bên khu Queens nhìn sang khu Manhattans ở New York, rất thèm muốn được ở trong thành phần thượng lưu nơi đây, nhưng cùng lúc cũng có sự thù ghét những kẻ “quý tộc” chiếm lãnh Manhattan.

Ông D’Antonio cho rằng việc ông Trump muốn làm rung chuyển các cơ chế “phản ánh ý tưởng cho rằng đó là vì các cơ chế này không đón nhận ông.”

Cách hành xử của ông Trump có thể thích hợp với vai trò tổng giám đốc một công ty của gia đình, người không bị sự kiểm soát của hội đồng quản trị hay của các cổ đông – hơn là một vị tổng thống vốn bị hệ thống kiểm soát và cân bằng ràng buộc. Các cựu giới chức trong chính quyền nói rằng ông Trump sẽ sớm gặp thách đố trong cách làm việc của mình từ các quy luật của chính phủ cũng như Quốc Hội.

“Tổng thống không có quyền tối thượng. Đây là điều rất khác với một tổng giám đốc, người có thể thuê hay đuổi việc bất cứ ai,” theo lời bà Kathleen Sebelius, cựu bộ trưởng Y Tế và thuộc đảng Dân Chủ. “Ông ấy chưa hề ở trong bất cứ cơ chế nào trong đó có các quy luật ấn định rõ ràng,” bà Sebelius nói thêm.

Tổng Thống Barack Obama, người từng có các lời khuyên cho ông Trump, cả khi trước công chúng cũng lúc gặp riêng, nói rằng: “Tôi có nói một điều với ông Trump, và tôi cũng khuyên các bạn trong đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội cũng như người ủng hộ họ trên cả nước, rằng trong thời gian tới, đừng hủy hoại những nguyên tắc ứng xử, những truyền thống nay là một phần của cơ chế, vì sự hiện hữu của chúng đều có lý do.”

Nhưng những người ủng hộ ông Trump nói rằng các cơ chế và Washington, chứ không phải vị tân tổng thống, phải thay đổi.

“Ông Trump tin rằng ông hiểu biết về cách vận hành của thế giới mới ngày hôm nay hơn tất cả những người chỉ trích ông,” theo lời ông Newt Gingrich, cựu chủ tịch Hạ Viện, người thuộc đảng Cộng Hòa và hiện là cố vấn của ông Trump.

“Đó là con người ông Trump. Tất cả chúng ta phải học cách làm sao hiểu về ông qua quan điểm đó,” ông Gingrich cho hay. (V.Giang)




DÂN LITTLE SAIGON NHẬN XÉT VỀ 8 NĂM CỦA OBAMA (Đằng-Giao & Hà Tường Cát/Người Việt)




Đằng-Giao & Hà Tường Cát/Người Việt
January 19, 2017

WESTMINSTER, California (NV) – Hôm nay, Thứ Sáu, 20 Tháng Giêng, Hoa Kỳ có một tân tổng thống, ông Donald Trump, và có thêm một cựu tổng thống, ông Barack Obama.
Ông Obama bắt đầu làm tổng thống ngày 20 Tháng Giêng, 2009, sau đó ông tái đắc cử thêm một nhiệm kỳ, và hôm nay là ngày ông mãn nhiệm.

Để biết một tổng thống thành công hay thất bại là điều không phải dễ. Có lẽ, vấn đề này để cho các sử gia quyết định.

Tuy nhiên, người Việt Nam ở Little Saigon nhận xét ra sao về tám năm dưới thời ông Obama làm tổng thống, cũng nói lên được phần nào.

Có người khen ông làm được chuyện lịch sử, đó là giúp hàng triệu người có bảo hiểm y tế, qua Đạo Luật “Affordable Care Act,” thường gọi là Obamacare.
“Tôi rất cảm ơn ông Obama. Nhờ ông tôi có Obamacare. Trước đây, tôi phải trả mấy trăm đô la tiền bảo hiểm mỗi tháng. Có Obamacare, tôi chỉ trả có mấy chục thôi,” ông Nguyễn Tâm, cư dân Westminster, nói.

Ông Hoàng Hùng, cư dân Westminster, nói: “Ông Obama là người tốt. Không có chương trình bảo hiểm sức khỏe của ông thì tôi rất mệt. Tôi vừa bị mổ đầu, nhờ chương trình của ông mà tôi hết bệnh mà không mang công, mắc nợ.”

Ông Đặng Văn, cư dân Westminster, cho rằng, kinh tế Mỹ khởi sắc trong tám năm ông Obama cầm quyyền.
Ông nói: “Tổng Thống Obama là người có tài. Ông đưa nước Mỹ thoát khỏi cơn khủng hoảng kinh tế năm 2007. Lúc ông vừa nhậm chức, chỉ số Dow Jones chỉ có 6,000 điểm. Hôm nay, số điểm này lên tới gần 20,000. Đã vậy, ông còn được giải Nobel Hòa Bình năm 2009.”

Thế nhưng, bà Ngô Lan Chi, cư dân Westminster, lại cho rằng, chính vì giải thưởng này làm ông Obama làm cho nước không mạnh nữa.
Bà nói: “Tôi nghĩ ông Obama làm sức mạnh quân sự Mỹ suy giảm trên thế giới. Chính vì nhận giải Nobel Hòa Bình này mà ông như bị trói tay, không dám làm gì, để quân đội Nga thao túng, tung hoành ở Ukraine.”

Cô Vi Vi Ngô, sống ở Westminster, cho rằng, tình hình căng thẳng chủng tộc gia tăng trong thời gian ông Obama làm tổng thống.
Cô nói: “Trong thời ông Obama làm tổng thống, căng thẳng giữa dân da trắng và da đen lên cao. Sau vụ một người da đen bị chết vì cảnh sát bắn mười mấy viên đạn, bốn cảnh sát da trắng, trong đó có hai ở NewYork, bị dân da đen bắn chết. Tôi nghĩ chỉ trong thời Obama mới có chuyện này trong mấy mươi năm gần đây.”

Một người khác cho rằng, ông Obama “yếu” trước Trung Quốc.
“Tôi chê ông Obama đã để cho Trung Quốc chiếm dần biển Đông. Mình bị mất Trường Sa cũng vì thế lực Hoa Kỳ sút kém,” ông Tự Chế, cư dân Garden Grove, chia sẻ.

Ông nói thêm: “Vẫn biết đảng Dân Chủ lúc nào cũng yếu về quân sự, nhưng chính quyền Obama lại để cho bọn tin tặc Nga xâm nhập vào hệ thống Internet để gây thiệt hại cho bà Clinton vì Nga ủng hộ ông Trump. Như vậy từ nay trở đi, ai muốn đắc cử tổng thống Mỹ thì cứ tâng bốc Nga hay sao?”

Dù sao đi nữa, với thành tích lãnh đạo gồm cả thành công và không thành công trong những chương trình đề ra, giữa hoàn cảnh phức tạp của chính trị nước Mỹ, và tình hình bất ổn ở nhiều nơi trên thế giới, ông Obama cũng để lại một số di sản.

Obamacare
Di sản được xem như quan trọng nhất của Tổng Thống Obama là cải cách toàn diện hệ thống chăm sóc sức khỏe cho dân chúng. Đây là ước nguyện mà đảng Dân Chủ qua nhiều thập niên chưa bao giờ đạt tới, mặc dù không thể nào là hoàn hảo và còn cần nhiều sự điều chỉnh căn cứ theo thực tế áp dụng sau này. Nhưng thành tích của Obamacare là, cho đến nay, đã có 20 triệu người ghi danh gia nhập và tỷ lệ dân chúng không có bảo hiểm y tế giảm từ 16% năm 2011 xuống 9% năm 2016.

Ngay từ đầu, sau khi Tổng Thống Obama ký ban hành thành luật ngày 23 Tháng Ba, 2010, những người Cộng Hòa đã công kích dữ dội. Họ gọi là “đạo luật nguy hiểm nhất từng được thông qua,” “có tác động phá hoại tới các quyền tự do con người và cá nhân giống như đạo luật xử lý nô lệ bỏ trốn,” và là một thứ giết chết phụ nữ, trẻ em và người già.

Đảng Công Hòa viện dẫn rất nhiều lý do khác để tiến hành hơn 60 cuộc bỏ phiếu ở Hạ Viện hầu hủy bỏ đạo luật, nhưng không thành công. Trong lịch sử hãy còn ngắn ngủi của đạo luật, Tối Cao Pháp Viện nhận được kháng kiện, và buộc phải đưa ra xét xử bốn lần, và cuối cùng Obamacare vẫn y nguyên.

Sự thù ghét của đảng Cộng hòa đối với Obamacare tồn tại vì các lý do tư tưởng, kinh tế và lịch sử. Bắt đầu là với lý do tư tưởng. Giới bảo thủ, xem việc thúc đẩy chính sách bảo hiểm toàn dân như là bằng chứng về sự can thiệp của chính phủ vào mối quan hệ riêng tư giữa bác sĩ và bệnh nhân. Nguyên tắc cơ bản phía sau Obamacare – rằng những người Mỹ có đủ khả năng mua bảo hiểm trực tiếp từ nhà cung cấp phải trả phí cao hơn để giúp chi trả cho các khoản trợ cấp dành cho những người mua bảo hiểm từ các thị trường do chính phủ quản lý – là loại chính sách kinh tế mang tính tái phân phối thu nhập, một hình thức “xã hội chủ nghĩa,” bị một đảng theo quan niệm chính phủ nên nhỏ và ít can thiệp ghét bỏ.

Ông Donald Trump, trong thời gian tranh cử, đã nhiều lần hứa hẹn sẽ hủy bỏ Obamacare. Quốc hội mới do đảng Cộng Hòa nắm đa số đã coi việc hủy bỏ Obamacare là mục tiêu hàng đầu. Tuy nhiên, ông Trump cũng như đảng Cộng Hòa không dễ dàng thực hiện mong muốn của họ vì phải đối đầu với nhiều trở ngại trước thực tế làm thế nào giải quyết số phận 20 triệu người đã ghi danh vào chương trình bảo hiểm Obamacare. Họ cũng khó có thể đồng ý về một kế hoạch thay thế, do đó có lẽ Obamacare sẽ còn tồn tại trong nhiều năm nữa, và chưa biết cái gì mới sẽ hoàn hảo hay tốt đẹp hơn không.

Môi trường
Hơn bất cứ tổng thống nào từ trước đến nay, ông Barack Obama đem đến những nỗ lực lớn trong vấn đề bảo vệ môi trường, phòng chống khí hậu địa cầu thay đổi. Chính quyền ông đóng góp thành công cho Hiệp Định Paris của Liên Hiệp Quốc, được 185 quốc gia ký kết. Ông Obama cũng là tổng thống giữ được hơn 200 triệu mẫu đất làm các khu vực bảo tồn thiên nhiên, nhiều hơn bất cứ tổng thống nào khác. Chính sách khuyến khích sử dụng năng lượng sạch và năng lượng tái sinh đã có ảnh hưởng quan trọng đến hoạt động công kỹ nghệ và ngành giao thông vận tải.

Mặc dù trong thời đại của ông, nước Mỹ đã khai thác và sản xuất dầu khí tới mức kỷ lục, nhưng lại không khuyến khích sử dụng năng lượng từ hầm mỏ, nhất là ở thời gian hai năm gần đây, khi sản lượng dầu lửa trên thế giới dư thừa và giá xuống thấp.

Tuy vậy, Tổng Thống Obama và đảng Dân Chủ đã bỏ lỡ cơ hội đưa ra một đạo luật về năng lượng, thay thế những quy định không có giá trị lâu dài. Ngược lại, đảng Cộng Hòa và tổng thống tân cử Donald Trump, với chủ trương bênh vực kỹ nghệ Mỹ, vẫn coi trọng vai trò của năng lượng cổ điển, hứa hẹn sẽ đảo ngược đường lối phát triển năng lượng sạch và những quan tâm về khí hậu biến đổi.

Kinh tế
Khi ông Barack Obama vào Tòa Bạch Ốc, kinh tế Mỹ đang rơi tự do, tỷ lệ thất nghiệp gần 10%, ngành địa ốc khủng hoảng trầm trọng và nền tài chính bên bờ vực sụp đổ. Đến nay, nền kinh tế đã tốt đẹp và phát triển ở mức ổn định, mức thất nghiệp dưới 5%. Chính quyền Obama đã cứu đại công ty sản xuất xe hơi General Motors thoát khỏi phá sản, vào thời điểm có thể làm công kỹ nghệ Mỹ suy sụp. Ngành địa ốc đã hoạt động bình thường trở lại, và nói chung, nước Mỹ không trải qua một cuộc khủng hoảng kéo dài như nhiều quốc gia kỹ nghệ phát triển ở Châu Âu và Châu Á.

Ông Obama đã phải qua nhiều giai đoạn đối phó gay go với đảng Cộng Hòa về chính sách thuế và ngân sách quốc gia. Những việc này phần nào làm giảm khả năng đương đầu giải quyết các vấn đề quan trọng khác trong lãnh vực đối nội cũng như đối ngoại. Thu nhập bình quân của các gia đình dân Mỹ vẫn còn thấp, giống như trước nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Obama, và chưa được cải thiện đáng kể.

Đảng Cộng Hòa và Tổng Thống Tân Cử Donald Trump hứa hẹn một chính sách kinh tế mới, cải cách thuế cùng nhiều chính sách khác. Chưa thể biết kết quả và ảnh hưởng của đường lối này trong những năm sắp đến.

Quan hệ quốc tế
Tổng Thống Obama đã hoàn thành lời hứa khi tranh cử là chấm dứt chiến tranh Iraq và giảm mức độ hiện diện của quân đội Mỹ ở Afghanistan, trong khi tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố. Có thể coi ông Obama xứng đáng với giải Nobel Hòa Bình mà ông nhận được, trước khi hoàn thành hai nhiệm vụ ấy. Trong tám năm ông cầm quyền, nước Mỹ không vướng mắc vào một cuộc chiến tranh lớn nào ở hải ngoại cũng như không có nguy cơ xảy ra xung đột với các nước lớn như Trung Quốc và Nga.

Hai thành tích được chú ý nhất của chính quyền Obama là tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden và bình thường hóa quan hệ với Cuba sau nửa thề kỷ đoạn giao và cấm vận không đem lại kết quả gì rõ rệt. Thỏa hiệp về nguyên tử với Iran là một kết quả đáng kể sau nhiều năm nước Mỹ đã nỗ lực tìm kiếm. Tuy vậy, những người Cộng Hòa đối lập mạnh mẽ chỉ trích thỏa hiệp này, và nó có thể bị hủy bỏ trong thời tổng thống kế nhiệm.

Ông Obama là một trong những tổng thống Mỹ đã công du đến nhiều quốc gia trên thế giới, thăm viếng chính thức hay tham dự hội nghị quốc tế. Thái độ thân thiện và tác phong bình dị của ông đã thu hút được cảm tình của chính quyền và dân chúng nhiều nước, tạo điều kiện tốt trong những vấn đề thương lượng ngoại giao. Chuyền thăm Việt Nam của ông Tháng Năm, 2016 đã lưu lại ấn tượng tốt đẹp lâu dài về một nhà lãnh đạo nước Mỹ trong lòng dân chúng quốc gia này.

Nhưng do hoàn cảnh phức tạp của thế giới, chính quyền Obama đã phải can thiệp vào rất nhiều các cuộc khủng hoảng khu vực từ Trung Đông tới Á Châu, Âu Châu, và Phi Châu, nhiều hơn các vị tổng thống tiền nhiệm.

Trách nhiệm về tình thế bất ổn trên toàn cầu không thể quy lỗi cho Tổng Thống Obama. Tuy nhiên, đường lối đối ngoại của ông là một đề tài bị chỉ trích và phê phán nhiều hơn hết. Những người bảo thủ cho rằng Tổng Thống Obama yếu kém khi đã quá nhân nhượng không có đối sách và phản ứng cần thiết trong nhiều trường hợp.

Với những cá tính mà người ta nhận thấy ở ông Donald Trump, chính sách bang giao quốc tế của chính quyền mới chắc chắn sẽ khác biệt hẳn và có thể chờ đợi nhiều thay đổi cũng như các sự kiện bất ngờ.

Xã hội và di dân
Từ căn bản gốc gác của mình Tổng Thống Obama là người mạnh mẽ chủ trương bênh vực di dân. Tuy vậy, ông đã không thi hành được kế hoạch cải tổ toàn diện một đạo luật di trú, và di sản lưu lại ở lãnh vực này được coi là gồm cả hai mặt tích cực và tiêu cực. Việc trục xuất di dân bất hợp pháp được thi hành chặt chẽ nhất dưới thời chính quyền Obama, từ 2009 đến 2015, hơn 2.5 triệu di dân – phần lớn là tội phạm hình sự và người mới nhập cảnh trái phép – đã bị trục xuất khỏi nước Mỹ.

Không đạt được một đạo luật cải tổ đầy đủ như đã dự tính, Tổng Thống Obama vào năm cuối của nhiệm kỳ đã sử dụng sắc lệnh hành pháp để ban hành mốt số quy định về di dân mà có lẽ người kế nhiệm ông sẽ bãi bỏ giá trị của những sắc lệnh ấy.

Một điểm đặc biệt đáng chú ý dưới thời ông Obama là sự xác định giá trị, bênh vực quyền của giới đồng tính, lưỡng tính, và đổi tính (LGBT), đã có bước tiến mạnh mẽ và được Tối Cao Pháp Viện công nhận.

Tổng Thống Obama cũng là người mạnh mẽ bênh vực những giá trị của nước Mỹ về dân chủ và tự do, tôn trọng nhân quyền. Nhưng do những giới hạn của thực tế, ông không thực hiện được nhiều điều trong lý tưởng ấy. Ông đã không thể đóng cửa trại tù binh Guantanamo, không thể có áp lực cụ thể gì để ảnh hưởng đến những đồng minh cũng như đối tác, bao gồm Nga, Trung Quốc, Việt Nam, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Hàn, và nhiều quốc gia khác.

Cuối cùng và trên hết, sự kiện ông Barack Obama là người da màu đầu tiên đắc cử tổng thống qua lịch sử hơn 200 năm của nước Mỹ, đã là nguồn gốc của những bất mãn tiềm ẩn, nhưng không thể biểu lộ của thành phần bảo thủ cố cựu trong cộng đồng dân da trắng. Hệ quả của phản ứng ấy là những chống đối triền miên từ phía đảng Cộng Hòa trong suốt tám năm, và tiếp đó tới quyết tâm xóa bỏ bằng mọi di sản mà ông này muốn lưu lại.

Có lẽ hơn, mọi mục tiêu gì khác, nạn nhân hiển nhiên nhất ở đây chính là bà Hillary Clinton.

-----------------------------







View My Stats